A

In dit overzicht vindt u op alfabet een uitleg van veel gebruikte termen bij diabetes en diabetesbehandeling.

 

Acarbose

Een weinig gebruikt bloedglucose verlagend middel, dat ervoor zorgt dat koolhydraten in de darm langzamer worden verteerd. Daardoor wordt glucose geleidelijk in het bloed opgenomen, en ontstaan minder hoge glucosepieken na de maaltijd.
Meer over tabletten

Acceptatie

Als u heeft verwerkt en kunt aanvaarden dat u diabetes heeft, is het leven en omgaan met diabetes wat gemakkelijker, ook bij tegenslagen.
De plaats van diabetes in uw leven
Psychische aspecten

Afspraakvoorbereiding

Elk hoofdstuk in DIEP® wordt afgesloten met een samenvatting. Hier vindt u ook een formulier dat u kunt gebruiken om uw afspraak bij uw zorgverlener voor te bereiden. U kunt het formulier invullen en afdrukken, om te bespreken met uw zorgverlener. Daarnaast zijn er twee extra afspraakvoorbereidingsformulieren, namelijk bij de nadere info modules "Over op insuline" en "Meer over neuropathie".

Afvallen

Afvallen (of zo u wilt: afslanken, of vermindering van overgewicht) verbetert de gevoeligheid voor insuline. Dat is gunstig voor uw glucosewaarden, maar ook voor uw bloedvetten, bloeddruk, botten en gewrichten, enzovoort. Valt u flink af, dan kan uw medicatie vaak worden verminderd. Bij gebruik van insuline of SU tabletten is dat zeker nodig om hypo's te voorkomen. Doorzettingsvermogen blijkt de belangrijkste factor voor succes.
Naar een goed gewicht

Er zijn medicijnen die bij ernstig overgewicht kunnen helpen bij afvallen, maar zij worden vanwege hun beperkte effect en bijwerkingen niet meer geadviseerd. Bij extreem overgewicht kan worden gekozen voor een maagverkleining operatie.
Ernstig en extreem gewicht

Albuminurie

Medische term voor eiwit (speciaal albumine) in de urine. In een gezonde situatie bevat urine zelden eiwit. Eiwitverlies via de urine kan o.a. veroorzaakt worden door blaasontsteking of nieraandoeningen. Bij mensen met diabetes kunnen de kleine bloedvaatjes van de nier zijn aangetast, waardoor eiwit in de urine komt. Dat heet diabetische nefropathie.

Alcohol

Matig alcoholgebruik beschermt tegen hart- en vaatziekten. Alcoholische dranken beïnvloeden echter de bloedglucose en leveren calorieën.
Tussendoortjes, zoetstoffen en alcohol

Bovendien kan alcohol het hypo gevoel verminderen, vooral bij diabetes type 1.
Verminderd hypo gevoel

Allochtoon

Allochtoon betekent: van een andere culturele achtergrond en volksaard dan de oorspronkelijke (autochtone) bevolking. De belangrijkste allochtone bevolkingsgroepen in Nederland zijn mensen van Turkse, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse afkomst. Ze hebben vaker aanleg voor diabetes, maar ook andere voedingsgewoonten, en ze gaan doorgaans anders om met ziekten dan andere Nederlanders.
Waarom ik?

Alvleesklier

De alvleesklier (of pancreas) is een grote klier, direct achter de maag gelegen. Het grootste deel maakt spijsverteringssap dat in de dunne darm terecht komt. Verspreid door de alvleesklier liggen miljoenen kleine eilandjes (eilandjes van Langerhans) met cellen die hormonen produceren. De zogenaamde bèta-cellen maken insuline. Alfa-cellen maken glucagon. Deze hormonen worden direct afgegeven aan het bloed.
Wat is diabetes?
Meer over hormonen bij diabetes type 2

Amputatie

Medische term voor het afzetten van ledematen, bij diabetes met name van een teen, voet of onderbeen.
Voetproblemen

Analoge insuline

Modernere insuline dan “humane” insuline. Vanaf 1996 kwamen snelwerkende analogen op de markt: insuline die zo gefabriceerd zijn dat ze supersnel in het bloed worden opgenomen. Daardoor kunnen ze tijdens of zelfs na de maaltijd worden gespoten. Ze zijn ook geschikter voor een snelle correctie van hoge glucosewaarden dan de oudere kortwerkende insuline.

De (ultra) langwerkende insuline-analogen zijn er sinds 2003. Ze hebben een structuur die er juist voor zorgt dat de insuline veel trager in het bloed wordt opgenomen dan de oudere (middel)langwerkende insuline.

Angina pectoris

Medisch term voor pijn op de borst door onvoldoende doorbloeding van de hartspier als gevolg van vernauwing van een of meer kransslagaders (ook coronairvaten).
Overzicht hart- en vaatziekten

Sommige mensen met diabetes en hartlijden voelen deze pijn op de borst bij inspanning niet, en soms zelfs de pijn van een hartinfarct niet (stil infarct). Dat kan komen door zenuwschade aan het hart.
Hart en vaten

Anticiperen

Op iets anticiperen betekent op iets vooruitlopen, van te voren al rekening houden met iets. Bij zelfregulatie betekent het bijvoorbeeld de dosis kortwerkende insuline zodanig afstemmen op het aantal koolhydraten die men denkt te gaan eten, dat de bloedglucose na de maaltijd niet te hoog oploopt.
Meer over zelfregulatie

Apotheek

Bij de apotheek haalt u medicijnen, en zonodig zelfcontrole- of injectiemateriaal. Op bijsluiters of folders over medicijnen staat soms dat die medicijnen de bloedglucose kunnen beïnvloeden. Dat weet de arts die ze voorschreef natuurlijk ook. Als de invloed klein is (bijvoorbeeld bij hydrochloorthiazide), is gebruik bij diabetes geen probleem. Als de invloed groot is (bijvoorbeeld bij prednison), dan zal uw arts of apotheker u dat vertellen.
Als andere ziekten zich aandienen

Appelvorm

Term die gebruikt wordt voor (ongezonde) overmatige vetophoping in de buik.
Middel- of buikomtrek

AST (ZOAP)

Afkorting van de Engelse term Alternative Site Testing, in het Nederlands ook wel Zelfcontrole Op Andere Plaatsen (ZOAP) genoemd. Als de vingertoppen te gevoelig zijn (geworden) kan dat, maar het heeft ook nadelen.
Zelfcontrole op andere plaatsen

Autonoom

Letterlijk: onafhankelijk, zelfstandig. Gebruikt bij autonome neuropathie, een vorm van zenuwschade aan de autonome (automatisch werkende) zenuwen, die inwendige organen als hart, maagdarmkanaal, blaas en geslachtsorganen beïnvloeden.
Diabetische neuropathie

Autorijden

Bij diabetes type 2 (ook als u insuline gebruikt) meestal geen probleem.
Autorijden en diabetes