Diabetes woordenlijst ABC

C

Calorie

Een calorie is een maat voor de hoeveelheid energie. Calorieën worden vooral geleverd door de vetten en koolhydraten in de voeding, en verbruikt door lichamelijke inspanning.
Calorieën

Cardiovasculair

Cardio= het hart betreffend, vasculair= de vaten betreffend. Vooral gebruikt in termen als cardiovasculaire aandoeningen.
Hart- en vaatziekten

Carpaaltunnelsyndroom (C.T.S.)

Een bindweefsel aandoening waarbij een zenuw in de pols bekneld raakt, welke bij diabetes vaker voorkomt dan zonder diabetes.
Andere gevolgen

Cataract (staar)

Medische term voor vertroebeling van de ooglens. Dat is vaak een gevolg van veroudering, maar kan bij diabetes op jongere leeftijd optreden.
Andere gevolgen

Charcot voet

Warme, rode en gezwollen voet gepaard gaande met botafbraak, zoals kan optreden bij mensen met neuropathie. Zonder tijdige herkenning en behandeling kan dat leiden tot voetzweren en/of ernstige misvorming.
Voetproblemen

Cholesterol

Het meest bekende vet van alle vetten in het bloed, vaak verhoogd bij diabetes. We onderscheiden het totaal cholesterol (vaak kortweg cholesterol genoemd), en de twee vormen waarin het in het bloed wordt vervoerd: HDL- en LDL- cholesterol.
Bloedvetten

Claudicatio

Claudicatio (intermittens) is de medische term voor pijn of moeheid in de benen, die optreedt bij lopen en snel overgaat bij stil staan, en daarom ook wel etalage benen wordt genoemd. De oorzaak is zuurstoftekort door slagaderverkalking.
Overzicht

Deze pijn door is soms moeilijk te onderscheiden van zenuwpijn in de benen.
Overzicht beenklachten

Coma

Toestand van bewusteloosheid. Een coma kan bij fors ontregelde diabetes ontstaan als niet tijdig wordt ingegrepen wanneer de glucose flink stijgt of daalt. We kennen dus een hyperglycemisch coma (bij diabetes type 2 vooral door uitdroging, bij type 1 door verzuring) door een te hoge glucose.
Wat merkt u van hoge glucosewaarden?

en een hypoglycemisch coma door een te lage glucose.
Klachten en verschijnselen van een hypo

Complicaties

Complicaties zijn ongewenste gevolgen of ontwikkelingen, die kunnen samenhangen met een ziekte of een behandeling. Diabetes kent verschillende (late of chronische) complicaties. Waarom en hoe complicaties bij diabetes kunnen ontstaan vindt u onder
Complicaties

De verschillende complicaties van diabetes worden stuk voor stuk besproken in het hoofdstuk Complicaties.
De term acute complicatie wordt wel eens gebruikt voor een hyper- of hypoglycemische ontregeling.
Complicaties kunnen niet altijd worden voorkomen. Ze kunnen vaak wel worden uitgesteld of beperkt, en goed worden behandeld.

Controle

Een term met verschillende betekenissen. Met een controle bedoelen we een afgesproken bezoek aan een zorgverlener, ter controle van het effect van behandeling van een bepaalde aandoening, zoals diabetes. Controle betekent dus ook kijken of iets goed gaat ...: iemands gewicht, bloeddruk of glucose controleren. Als we zeggen dat iets onder controle is, bedoelen we dat we het in de hand hebben, bij diabetes bijvoorbeeld dat een gemeten waarde (gewicht, bloeddruk, HbA1c) goed of aanvaardbaar is.
Het belang van controles

COPD

Een afkorting van de Engelse term Chronic Obstructive Pulmonary Disease (chronische obstructieve longziekte), een verzamelnaam voor ziekten als chronische bronchitis en emfyseem. Chronische bronchitis geeft door forse slijmvlieszwelling en slijmvorming verstopping (obstructie) van de luchtwegen, met benauwdheid en hoesten. Bij emfyseem (ook wel rek uit de long) zijn de wanden van de longblaasjes beschadigd, vaak als gevolg van chronische bronchitis. Het wordt gekenmerkt door gestoorde gaswisseling (onvoldoende zuurstof in, kooldioxide uit), met kortademigheid en moeheid als klachten. De belangrijkste oorzaak van COPD is roken.
Roken, waarom niet?

Corrigeren

Letterlijk: verbeteren. Een lage glucose kunt u corrigeren door glucose (dextrose) in te nemen. Bij zelfregulatie wordt de term gebruikt voor het bijspuiten van een kleine hoeveelheid snel- of kortwerkende insuline om een te hoge glucose omlaag te brengen. Uw diabetesteam kan u daar vaste regels voor geven.
Meer over zelfregulatie

CVA

= CerebroVasculair Accident = beroerte: meestal een herseninfarct, ontstaan door blokkade van een hersenvat; soms een hersenbloeding.
Overzicht