Pijnlijke neuropathie

Klachten

Afbeelding zenuwstelsel met pijnlijke voetenWe spreken van pijnlijke neuropathie of "zenuwpijn" als u onaangename gevoelsstoornissen hebt, ook al worden die klachten niet door iedereen omschreven als "pijn". Een gevoelsstoornis uit zich als méér of minder voelen dan normaal, of als een veranderd gevoel.

Méér voelen merkt u als pijn. De pijn wordt scherp, stekend, brandend of zeurend genoemd, of vergeleken met speldenprikken of messteken. Het kan ook zijn dat u contact met kleren of lakens als pijnlijk ervaart.

Een veranderd gevoel wordt vaak beschreven als prikkelingen, tintelingen, schokken, jeuk of kriebels "alsof er mieren op je huid lopen". Ook als een strak, schrijnend, heet of koud gevoel. Alsof je op kussens of watten loopt, of met blote voeten op heet zand of schelpen. Soms doof, alsof het been slaapt.

Minder voelen merkt u zelf vaak niet, maar kan uit het voetenonderzoek blijken.

Gevoelsverlies kan tegelijkertijd met pijnlijke klachten, zónder andere klachten of pas jaren later optreden. Het is soms lastig te begrijpen dat u wél pijn voelt, maar géén druk of temperatuursverschil. Dat heeft te maken met het feit dat er verschillende zenuwvezels zijn voor de verschillende gewaarwordingen.

De gevoelsstoornissen beginnen in de tenen of aan de voetzolen en blijven vaak beperkt tot de hoogte van uw sokken. Later kunnen soms de benen en handen gaan meedoen.

De klachten wisselen in aard en ernst van persoon tot persoon. Veel mensen hebben er 's nachts meer last van.
Zenuwpijn is hardnekkig, maar kán in de loop van jaren langzaam verdwijnen.

In een latere fase raken ook de bewegings-zenuwen aangetast. Spierzwakte kan er dan de oorzaak van zijn dat u sneller vermoeid raakt bij een flinke wandeling. Combinaties van gevoels- en bewegings- stoornissen leiden tot onzeker lopen en een neiging tot struikelen, vooral in het donker.

Een acute vorm van pijnlijke neuropathie kan soms optreden als hoge glucosewaarden erg snel dalen door de behandeling. Daarom wordt gestreefd naar een geleidelijke daling van hoge glucose-waarden. Deze vorm komt gelukkig zelden voor en gaat vanzelf over.

Wat zegt een lotgenoot?


Afbeelding man met zenuwpijnMeer over pijn
Zenuwpijn is geen gewone pijn. Als u pijn hebt bij een zere kies of een verwonding dient dat als waarschuwing: er is iets niet in orde. Uw zenuwen geleiden de boodschap "pijn" dus niet voor niets.
Bij zenuwschade sturen de aangetaste vezels spontane pijnprikkels naar uw hersenen, terwijl ter plaatse van de klachten (buiten de zenuw) niks mis is. Deze pijn heeft dus geen waarschuwende functie meer.

Net zoals bij netvlies- en nierschade kan het bij zenuwschade van kwaad tot erger gaan. Het begint met een tekort aan voeding en zuurstof aan de zenuwuiteinden, wat leidt tot spontane prikkels met pijn en tintelingen.
De verschillende zenuwvezels geven allemaal andere prikkels door, zoals pijn, aanraking, temperatuur óf trilling. Bij verdere schade kunnen die verschillende gewaarwordingen in wisselende mate verloren gaan. Zo kan het voorkomen dat u pijn heeft op een plek waar u aanraking niet voelt.

Beschadigde zenuwen sterven nooit helemaal af. Hoewel de kracht van de voetspieren afneemt door aantasting van de bewegings-zenuwen, ontstaat zelden een verlamming.

Als u geen pijn of druk voelt hebt u kans op ongemerkte wondjes en een voetzweer. Zenuwpijn in uw voet of onderbeen, of een voetzweer, leiden op zichzelf niet tot een amputatie, zoals soms wordt gedacht.
Alleen wanneer een zweer door infectie en zuurstoftekort de kans krijgt om zich uit te breiden, kan amputatie nodig zijn.

Zuurstoftekort ontstaat door verkalking van de slagaders in de benen, en dat komt (zoals u weet) bij diabetes nogal eens voor. De bekendste klacht is krampende pijn in de kuit die optreedt bij lopen en snel verdwijnt bij rust. Dat wordt "etalagebenen" genoemd. Zenuwpijn treedt juist op in rust en verbetert vaak bij lopen. Er zijn méér verschillen. Om zelf een onderscheid te kunnen maken hebben we de verschillen voor u samengevat in een overzicht. klik op het Overzicht zenuwpijn of etalagebenen als u het nu wilt bekijken.

Als u last heeft van zenuwpijn is het wellicht een goed idee een dagboekje bij te houden. U kunt daarin noteren hoe ernstig u uw pijn vindt op verschillende momenten van de dag. Dat geeft uw zorgverlener de nodige houvast bij het vinden van de behandeling die voor u het meest effectief is.
Hier laten we een voorbeeld zien.

Afbeelding pijndagboekje

Een leeg dagboek-formulier kunt u afdrukken door te klikken op Pijndagboekje. In de toelichting via de link eronder wordt uitgelegd hoe u uw pijn een cijfer kunt geven en het dagboekje kunt invullen.

Pijndagboekje

Pijndagboekje toelichting


Afbeedling pijnstillersPijnstillers
Uit diverse onderzoeken blijkt dat pijnlijke zenuwschade vaak onvoldoende wordt behandeld. Op de gebruikelijke pijnstillers reageert zenuwpijn meestal niet, zoals u misschien zelf al hebt gemerkt.

Bij zenuwpijn zijn andere middelen nodig. Vervelend daarbij is, dat deze medicijnen bij de één wel en bij een ander niet helpen, dat  het effect soms enige tijd op zich laat wachten, en dat ze meer bijwerkingen kunnen hebben dan de gewone pijnstillers. Soms is het middel erger dan de kwaal!

Bij de keuze voor een pijnstiller houdt uw arts rekening met uw leeftijd, en met andere complicaties of aandoeningen die u wellicht hebt, om de kans op bijwerkingen zo klein mogelijk te maken.

Vaak zal dat één van de middelen zijn die vooral worden voorgeschreven bij depressie of bij epilepsie: zogenaamde anti-depressiva en anti-epileptica. Bij diabetische neuropathie worden deze middelen gebruikt sinds ooit bij toeval is ontdekt dat ze ook goed zenuwpijn kunnen verlichten. Dat komt waarschijnlijk vooral door effecten in het centrale zenuwstelsel.

Anti-depressiva die helpen bij diabetische zenuwpijn zijn ondermeer amitriptyline en duloxetine. Voorbeelden van werkzame anti-epileptica zijn gabapentine en pregabaline. Ook een morfine-achtig middel kan effectief zijn, zoals tramadol of oxycodone. Als het ene soort middel niet helpt of niet goed wordt verdragen probeert men een ander, of soms een combinatie.

De mogelijke bijwerkingen van de diverse tabletten laten we buiten beschouwing omdat ze verschillen per middel. Om bijwerkingen te vermijden zal uw arts met een lage dosis beginnen, en de dosis geleidelijk ophogen tot uw klachten goed te verdragen zijn. Dát is het doel van de behandeling.

Deze medicijnen werken niét goed als u ze alleen inneemt als u pijn heeft. U zult uw pijnmedicatie dan ook continu moeten door-gebruiken. Het eerder genoemde pijndagboekje kan u en uw arts helpen het effect van de pijnstiller te beoordelen en de behandeling zo nodig aan te passen. De kans dat de pijn helemaal verdwijnt is klein. Wanneer dat zo is kan de arts proberen de dosis langzaam te verlagen.

Er wordt veel onderzoek gedaan naar de wijze waarop zenuwbeschadiging bij diabetes ontstaat. Als we begrijpen wat er precies gebeurt kunnen wellicht pijnstillers worden ontwikkeld die effectiever zijn en minder bijwerkingen veroorzaken.


Wat óók helpt
Zenuwpijn blijft meestal bestaan, ondanks verbetering van uw glucosewaarden en ondanks de genoemde pijnstillers. Het is dus goed om te weten dat er ook andere manieren zijn om uw klachten te verlichten.

Afbeelding twee mensen die plezier hebbenZoals bij andere pijn helpt afleiding zoeken en je aandacht op leuke dingen richten om minder last te hebben van de pijn. Chronische pijn, en de angst die pijn soms veroorzaakt, hebben een negatieve invloed op uw nachtrust en welbevinden, waardoor u meer last kunt hebben van de pijn. Tabletten tegen slapeloosheid of angst kunnen in dat geval helpen uw pijnklachten te verlichten.

Aanhoudende pijn kan er ook toe leiden dat u krampachtig zit of beweegt, en spierzwakte beperkt uw lichamelijke activiteit nog meer. Fysiotherapie en oefentherapie zullen dan bijdragen aan uw welbevinden.

Dat mensen met een botbreuk of kanker pijn hebben begrijpt iedereen. Pijn bij diabetes wordt vaak niet begrepen omdat men niets aan u ziet. Ook de last van de andere klachten wordt vaak onderschat.

U zult moeten uitleggen wat er aan de hand is om het zo welkome begrip te ondervinden van de mensen in uw omgeving. Daarnaast kunnen lotgenoten (zoals via de DVN) die uit eigen ervaring weten wat u doormaakt, u wellicht tot steun zijn.

Als wàt u ook doet of slikt niet tot verlichting van uw klachten leidt, kan dat erg frustrerend zijn. Chronische pijn, slapeloosheid, angst en frustratie maken dat u last kunt krijgen van een depressie. Als u en uw zorgverleners daar alert op zijn, kunt u tijdig psychologische steun zoeken.

Naast de genoemde behandelvormen zijn er diverse middelen of methoden waar wel voorstanders voor te vinden zijn, maar waarvan een gunstig effect bij diabetische neuropathie niet wetenschappelijk is vastgesteld. Zo is vitamine B12 alléén werkzaam bij neuropathie door vitamine B12-tekort. Ook andere vitamines en voedings-supplementen zijn bij diabetische zenuwpijn niet bewezen effectief. Evenmin is duidelijk aangetoond dat acupunctuur of stimulering van het zenuwstelsel met zwakstroom werkelijk helpen de pijn te verlichten.

Als uw pijn niet voldoende vermindert met de eerder beschreven behandelingen kunt u worden verwezen naar een pijncentrum dat is gespecialiseerd in diabetische zenuwpijn, veelal in een ziekenhuis.
 

Hebt u wat gehad aan deze pagina? Geef uw mening: 
Gemiddelde beoordeling gebaseerd op: (105 stemmen)


U kunt stichting DIEP laten weten wat u van de inhoud op deze pagina vindt. Met uw mening kunnen wij de inhoud van deze website continu bijwerken en verbeteren. Als deze inhoud u heel goed geholpen heeft dan geeft u 5 sterren, heeft deze inhoud u helemaal niet geholpen dan geeft u 1 ster. U kunt natuurlijk ook kiezen voor een aantal sterren tussen de 1 en de 5. Namens de stichting DIEP, hartelijk bedankt voor het geven van uw mening!

Als u wilt kunt u onderaan de pagina ook een boodschap achterlaten, klik op reactie toevoegen om dit te doen. Onze moderator bekijkt de reacties en behoudt zich het recht voor om reacties met ongepast taalgebruik of reacties die op een andere manier ongepast bevonden worden niet te plaatsen. Omdat de reacties afkomstig zijn van bezoekers is stichting DIEP niet verantwoordelijk voor onderstaande inhoud!

Reacties

Gevoel op kussentjes te lopen
Met welke methode of medicament (regulier of homeopatisch) kan dit verholpen worden ? Bij voorbaat dank voor uw advies.

@ W je hebt ws een VitB 12 te kort. laten testen bij de huisarts. succes

Zenuw pijn in mijn voeten totale verdoving in mijn voeten, maar ook gelijktijdig brandende pijn in mijn voeten die of warm dan weer ijskoud aanvoelen. Lopen wordt een steeds groter probleem want mijn benen willen niet meer dus heb een stok bij me voor als ik mijnevenwicht verlies. Gebruik 1200 mg Gabapentine per dag, en dat verlicht een 30 tot 40 procent. Ik heb dit overgehouden aan een zwaar auto-ongeluk 10 jaar geleden en is er langzaam ingeslopen maar dagelijkse wordt zwaar beperkt voor mij en mijn vrouw.Soms maak ik mij bang voor de jaren die nog komen gaan ( Hoop ik tenminste).

Om de boel te verzachten gebruik ik crème met dode zee zout. morgens en avonds. Ik kreeg van mij huisarts Lyrica en dat werkte maar het probleem ontstond toen ik romantische toenaderingen ging maken naar een collega toe. Ik ben zo'n mens niet en het liep fout. Vreselijk was ik maar nooit aan die rommel begonnen nu moet ik het doen met paracetamol. In mijn lijf geen vergif meer

Hallo Ton, hoe bedoel je die toenadering? Ik slik het ook 2x per dag

ik kreeg 2 pillen en merkte niet dat mijn gedrag begon te veranderen. ik zoende meer en onverwachts en ik ben dat type man niet.De neuropatische pijn kwam terug en ik ging van 2 naar vier pillen toen liep het uit de hand en ging een lieve oud collega van me liefdes brieven schrijven ik was niet te houden. Ze heeft het contact verbroken na 30 jaar en ik ben diep diep ongelukkig. Ik heb alle pillen gedumt niet afgekickt wat een ellende. Tranen tranen.

ik had eerst veel kramp in mijn benen,toen ben ik cerebrase en vastolastica gaan gebruiken en met een paar weken waren mijn krampen weg.ik had ook last van halverwege mijn kuit tot aan mijn tenen last van kou en warm. mijn tenen voelde anders aan. maar door die 2 voedsel supplementen ging de kou en de warmte weg. maar mijn tenen bleven zeer doen. ik blijf de cerebrase en de vastolastica gebruiken,anders komen de krampen terug. nu heb ik ontdekt, als ik meer beweeg dat het minder pijnlijk is. nu zit ik in een rolstoel dus dat is wat lastig bewegen. nu heb ik een massagestaaf met verschillende hulpstukken waar ook een rodenlamp aan zit. er staat in het boekje geschreven dat je het niet mag gebruiken bij suikerziekte, wat ik heb. ik ben het toch gaan proberen, en ik moet zeggen het scheelt enorm. wat een zegen.
ik slik ook vit b12 1500mcg.
sterkte iedereen

Heeft iemand ervaring met het gebruik van Alfa-Liponzuur (= antioxydant) dat gunstig zou werken op diabetes en vooral ook op neuropathie.....Welk merk, welke sterkte, waar verkrijgbaar? Ik moet er nog aan beginnen en ben op zoek naar ervaringen. B.v.d.

Leverbaar via Ergomax.nl
Goedkoop leverbaar via Ebay.uk
In zoekbalk invullen.

Ik heb het gehad via ergomax, hiep wel, later weer niet.

de mooiste combinatie die voor mij goed werkt is PeaPure, een lichaamseigen pijnstillende stof met alfa liponzuur, geen bijwerkingen en je zenuwen worden ook door die combi beschermd, je kan veel lezen daarover op de site http://www.neuropathie.nu/diabetes-suikerziekte-/perifere-neuropathie-pi...

Ik heb alleen s'nachts een doodgevoel onder mijn voeten en tenen, als ik even ga lopen gaat het langzaam weg. Ik ben 70 en hartpatiënt en ik gebruik o.a. bloedverdunners.

vroeger nam ik Gabapentien, maar veel beter met Lyrica.

Daarvoor nam ik nog Redomex, maar Lyrica best, wel bijverschijnselen in het begin.

help graag wil ik van pijn klachten af het is niet te verdragen kan niet meer slapen gebruikt lyrica 150 mg 4 keer per dag en morfine 40 ml gr 2 keer per dag cybalta gebruik ik ook ik heb geen slaap meer kan niet meer slapen al meer dan 3 maanden heb ik deze klachten en heeft ijs koude tenen en soms heel erg warm lijkt net dat ik in brand staat en heeft mijn benen doof gevoel ik wil hulp gebruik tens apparaat maar rechter been zenuwen zijn heel erg betast voel niks maar is wel ijskoud en kan ook niet plassen graag wil ik hulp A.U.B

na een ongeluk en operatie aan mijn enkel heb ik volgens artsen dystrofie loop nu al 4 jaar bij de pijnpoli en heb alles geprobeerd door de pijn kan ik minder bewegen en door de lyrica 600 mg per dag ben ik 26 kilo aangekomen en heb ik diabetes ontwikkeld ,nu gaan m,n benen vooral mijn tenen verschrikkelijk pijn doen vooral mijn rechterbeen s,nachts weet ik me geen raad weet niet hoe ik hem neer moet leggen en lig te huilen in bed heb al gevraagt of ze dat been er niet af willen halen maar dat doen ze niet,maar dit is echt geen leven zo.

Vandaag kreeg ik te horen dat ik misschien zenuwpijn zijn hebben. Nu vraag ik me af hoe jullie er achter kwamen en op welke leeftijd. Ik ben zelf pas 28 en hoop niet dat het echt zenuwpijn is. Die wordt in mei verder onderzocht. Eerst nog andere onderzoeken.

Heb van neuroloog gehoord dat ik misschien begin van neuropatie heb. Heb wel vit.b 12 tekort.heb snacht stekende pijn in rechtertenen. Zit geen gevoel in meer komt door vit.b 12 tekort.in beide voeten en onderbenen ook niet.krijg injecties 2 x per week. Maar pijn gaat niet weg. Dit is wat ik heb.groet:e rijpma.

Raar bij mij begon het in mn arm, schrale brandende pijn. Paracetamol hielp niet, toe spierverslappers en toen oxycodon. Dat laatste hielp. Arm bijna over, toen medicijnen stoppen, langzaam afbouwen, maar de stekende pijn in mn benen, vooral rechterbeen is terug. Het beheerst me volledig, hele hete voeten, schrale pijn en ik strompel als een bejaarde door het huis, terwijl ik pas 47 ben. Zit al bina 4 maanden thuis, omdat werken niet lukt. Gevoel in benen heb ik nog wel. Wat een hel op deze manier leven

ik nam vroeger Gabapentine en nu Lyrica, wat veel beter helpt, maar toch de pijn blijft..Lyrica heeft wel veel bijwerkingen in het begin. Redomex kan ook helpen, zeker in de beginperiode

Na 10 jaar diabetes type 2 kreeg ik neuropathische klachten, in begin last van stekende tenen, ben alfa liponzuur gaan gebruiken, ik slaap nu weer goed snachts, hou nog wel dof gevoel in voeten maar die stekende tenen zijn over. In Duitsland krijgt iedere diabeet dit voorgeschreven, maar niet in Nederland, heel vreemd.

Ik heb ook Lyrica gebruikt (3 dagen),maar ik verloor mijn evenwicht en ben gevallen met als resultaat een zweepslag in mijn kuiten. Wat een rotzooi, Ik heb nu morfine, ook niet prettig, maar wel veel beter. De pijn van de neuropathie is nu vermengd met steenkoude voeten en benen.Dus maar weer naar de huisarts.

Heeft iemand ervaring met accupuncteur bij zenuwpijn ?

alenige jaren heb ik dianeteis 2 en sinds 3jr een trombose in me rechterbeen dit gaat gepaard met ups en downs daarbij is er ook artrose in re voet en re knie geconstateerd waar ik heel veel ongemak van heb altijd pijn branderig gevoel zware benen en of er iemand bv zware gewichten aan me been hangt,dit alles resulteert in totale afkeuring van werk en zit dus gekluistert aan huis heb me bewegingen maar met nat en kou kan ik bijna niet lopen ,wie ervaart dit ook ??

Graag zou ik weten of de pijn in de voeten ook op kan treden door een beschadigde wervel L4 en5

Ik had na een buik operatie zenuwpijn de acupunctuur heeft mij voor de buik goed geholpen, helaas geen resultaat voor de pijn aan mijn rug en armen.

Heb al een jaar zenuwpijn slik 3a4x tramadol per dag om de brandende pijn en tintelingen wat te verzachten heb verder alles al geprobeerd met medicijnen maar heb heel veel last van bijwerkingen dus en alleen tramadol gaat redelijk

Heb al sinds 8 jaar permanent een ijskoud gevoel(tintelingen) vooral in de rug, maar ook borst en armen. Ik heb diabetes, insuline afhankelijk sinds 1983. Loop zomer en winter dik aangekleed. Nog nooit van iemand (incl. artsen) gehoord dat dit vaker voorkomt. Is wel mee te leven, maar nooit een prettig gevoel is erg belastend. Ben reuze benieuwd of iemand dit herkent.

heb sinds een jaar of 5 diabetes type2 en sinds een maand of 5 doof gevoel en stekende pijn in beide voeten, had dit al eens aangegeven bij de verpleegkundige maar die zei dat het niet van de diabetes kwam. dacht toen zelf aan jicht of de bloedvaten waarvoor ik al eens gedotterd was. omdat het niet over ging toch maar een afspraak bij de huisarts gemaakt die m'n voeten onderzocht heeft en diabetische neuropathie vaststelde en me hiervoor lyrica heeft voorgeschreven, om te beginnen 300mg p.d. ben nog maar net hiermee begonnen maar het middel werkt niet meteen dus moet het nog even afwachten maar hoop dat het enig resultaat heeft want door de pijn slaap ik ook slecht. als er mensen zijn met ervaring over lyrica hoor ik dat graag.

Ik heb nu 30 jaar neuropathie bij 55 jaar type 1. Heel lang gezocht naar beheersbare behandeling na Lyric en codeïne, waar ik nog zieker van werd. Sinds 11 jaar slik ik alfa liponzuur, (zonder biotine, daarvan wordt de pijn erger ) en heb ik een arts acupuncturist (www.neuropathie.nu)
Voor mij de grote verandering. Soms nog iets getintel in de zijkant van de voeten, maar daar heb ik pijnstillende crème voor. Ik oefen veel om een redelijk spiergebruik te houden, word gemasseerd en krijg van de fysio cranio sacraal therapie.
Al met al voor mij de goede therapie vorm.

Sinds een ziekenhuisopname zijn mijn bloedsuikersaardes weer op orde. Zoals ik hier lees van heel hoog in korte periode naar beneden gebracht.Sinds die tijd (nu 2mnd) geleden tintelende tenen en een slapend gevoel van de bal vd voet tot in mn tenen. Ook het gevoel alsof het heel koud of juist brandend is, terwijl de temperatuur niet veranderd is. Diabetesverpleegkundige zegt dat dit kan na te hoge waardes en hier niets aan te doen is, maar dat het ook niet erg is. Weten jullie iets dat wel werkt? Ik ben pas 27 en wil ondanks diabetes type 1 nog wel even mee... En dit gevoel de hele dag en nacht is vreselijk. Slaap inmiddels ook slecht hierdoor!

gebruik je pea creme of pea pijnstiller?

Heb sinds 9 jaar polyneuropathy zon der diabetes. Begon in mijn tenen en voeten en sinds n paar weken heb ik erge prikkende pijn in mijn, vooral rechterbeen. Voelt alsof mijn been ijskoud is. Vooral als ik rust in de bank. S,nachts als mijn benen warm zijn, heb ik minder last
Dus vooral in rust en met name in mijn rechteronderbeen. Heb 1 keer oer 2 maanden een b 12 injectie. Mijn B12 stond na 2 maanden op 520 . Dus dat is niet te laag. Waar komt die pijn opeens vandaan?

Ik ben 58 en strompel al bijna 3 jaar .Pijnklachten in linkerbeen en ik heb 41 jaar type 1 diabetes.
Bij neuroloog,orthopeed en reumatoloog geweest.Schijnt geen diabetische neuropathie te zijn, maar volgens mij wel.
Ben inmiddels onder behandeling op de pijnpoli met tramadol. Lopen is moeilijk en zwaar en hou ik maar 10 minuten vol.
Volgens mij toch gewoon diabetische neuropathie in het linkerbeen.
Heeft iemand nog een zinvol advies voor me??Ik heb ook nog gevoel in m'n benen.
Ik snap Wilma heel goed!!

Neem ávonds een flinke borrel,dat helpt,niet te veel natuurlijk.fd

is er weleens gedacht aan de schildklier, werkt deze te traag, dan krijg je het koud misschien een optie?

Misschien een optie om magnesium citraat erbij te nemen? Lees maar eens waar het allemaal goed voor is.

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.
Beeld-CAPTCHA
Voer de tekens in die op de afbeelding worden getoond.
Laatst aangepast op: 29/05/2013 - 22:37