Achtergrond van diabetes - Meer over hormonen bij type 2

Ons lichaam heeft twee belangrijke systemen die de lichaamsfuncties regelen: het zenuw-stelsel en de hormonen. Deze systemen werken nauw samen. Hormonen worden meestal aangemaakt in klieren, en via het bloed vervoerd naar de plek waar ze hun werking uitoefenen.

We vertelden al dat insuline een hormoon is. Insuline wordt gemaakt in de alvleesklier, en wel in kleine eilandjes die verspreid liggen tussen de cellen die verteringssap maken.

In deze zogeheten eilandjes van Langerhans worden meerdere hormonen gemaakt, elk in een ander soort cel. Insuline wordt gemaakt in de bèta-cellen, en wel als de glucose in het bloed stijgt. Het zorgt er dan voor dat glucose in voor insuline gevoelige lichaamscellen wordt opgenomen, als bron van energie.

Insuline verlaagt daardoor de bloedglucose.

Een tekort aan werkzaam insuline leidt zoals u weet tot diabetes.

Niet alleen insuline, ook andere hormonen spelen een rol bij het in balans houden van de bloedglucose. De belangrijkste daarvan is glucagon, dat gemaakt wordt in de alfa-cellen van de eilandjes van Langerhans.

De effecten van glucagon zijn tegengesteld aan die van insuline. Zo doet glucagon de glucose stijgen.

Als medicijn kan het via een injectie worden toegediend om erg lage glucosewaarden weer omhoog te krijgen.

Van andere hormonen is pas de laatste jaren duidelijk geworden welke rol ze spelen bij de glucose-stofwisseling. Een goed voorbeeld daarvan zijn de zogenaamde incretines.

Ze worden in de darm aangemaakt wanneer je wat eet

Ze remmen de maagontlediging, waardoor de koolhydraten in het voedsel langzamer in het bloed wordt opgenomen. Ze stimuleren ook de afgifte van insuline en remmen de afgifte van glucagon. Deze processen zorgen samen voor een goede verwerking van glucose na een maaltijd.

Bij type 2 diabetes blijkt de werking van incretines verminderd te zijn. Deze belangrijke ontdekking leidde tot de ontwikkeling van medicijnen die de incretine-werking kunnen herstellen. We bespreken ze onder de Nadere info van het hoofdstuk over Behandeling. Andere nieuw ontdekte hormonen moeten nog verder worden onderzocht voordat ze bruikbare en veilige medicijnen opleveren.